server1 server1 server1 server1

آخرین تصاویر فرزندان زهرا

طلوع ولایت:بخش دوم

اهل بیت(ع)
طلوع ولایت:بخش دوم

پدید آورنده : محمد علی مقدادی ، صفحه 52
اَلْیومَ یئِسَ الّذینَ کَفَرُوا مِنْ دینِکُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ اَلْیوْمَ أکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَ أتْمَمْتُ عَلَیکُمْ نِعْمَتی وَرَضیتُ لَکم الإسْلامَ دیناً.
«…امروز کافران از (زوال) آیین شما ناامید شدند. بنابر این ،از آنان نترسید و از (مخالفت با) من بترسید. امروز، دین شما را کامل کردم و نعمت خود را بدون نقصان بر شما تمام ساختم و اسلام را به عنوان ایدئولوژی و آیین (جاودان) برای شما برگزیدم…. 1
***
یادآوری:
در بخش نخست این گفتار، به بررسی این آیه شریفه از دیدگاه حکومتی پرداختیم و گفتیم که خداوند و پیامبرش، امر مهمّ امامت و رهبری دینی آن را به حال خود وا نگذارده و ولایت و رهبری اسلامی را از مهم ترین پایه های دین معرفی کرده اند.حفظ کیان دین اسلام با رهبری معصومین (ع) ارتباط تنگاتنگ دارد و دین اسلام، امامت مستمر و جاودان را تا روز قیامت به امامان معصوم سپرده است.هم چنین روایاتی ر از اهل سنت نقل کردیم که نزول این آیه شریفه در شأن امام علی (ع) دلالت بر آن داشت.در این بخش، آیه یاد شده را از دیدگاهی دیگر بررسی خواهیم کرد.
مقدمه:
بنا بر گفته عالمان تفسیر، سوره مائده آخرین سوره از سوره های مفصّل قرآن است که در واپسین روزهای زندگی مبارک آخرین پیام آور خدا بر وجود مبارک آن حضرت نازل شده است.2
سومین آیه این سوره از چند بخش تشکیل شده است. یک بخش آن درباره معرفی برخی محرمات است و در بخش دیگر آن، دو فراز بسیار مهم قرار دارد که ولایت و رهبری امام علی (ع) در آن مطرح شده است و با صدر و ذیل آیه هیچ ارتباطی ندارد.
ما بر این باوریم که تکامل دین اسلام به برشمردن شماری از محرمات منحصر نیست؛ زیرا در همین آیه شریفه، حکم حرام بودن خون و خوردن گوشت حیوان مرده و گوشت خوک و حکم حرام نبودن خوردن آن ها در حال ناچاری و اضطرار آمده است که به کامل شدن دین اسلام هیچ ربطی ندارد. پس به یقین، نعمت خدای تعالی با صدور حکم حرام بودن گوشت مرده و خوک،تمام و کامل نمی شود، بلکه تکامل دین در پرتو شناخت رهبر و حاکم اسلامی جانشین پیامبر خدا امکان پذیر است.حاکم اسلامی، ضامن اجرای احکام دین است و تنها با شناخت او، دین به کمال می رسد و آیین جاودان اسلام تا پایان دنیا به رهبر نیازمند است، که از گزند دشمنان در امان می ماند.
زیباترین شاهد ما بر این ادعا؛ وجود کلمه «الیوم» در سرآغاز آن دو فراز است که حقیقتی بس شگرف را بیان می کند. «اَلیوم» به معنای «امروز» است. این روز چه روزی بوده است که کافران از مسلمانان ناامید شدند و فهمیدند که دیگر نمی توانند اسلام را از بین ببرند؟این «اَلیوم» چه روز ارجمند و مهمی است که خداوند به پیامبرش و مسلمانان فرمود: دیگر از کافران نترسید، بلکه از مخالفت با من بهراسید؟
دو فراز اَلْیوْمَ یئِسَ الَّذینَ کَفَرُوا مِنْ دینکُمْ و اَلْیوْمَ أکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ از لحاظ معنا و مفهوم به یکدیگر نزدیکند. جالب است بدانید که مفسران قرآن نیز دو فراز مورد بحث را به هم مرتبط و متصل می دانند.3
تداوم رهبری و ناامیدی کافران
چگونه دشمنان دین از توطئه بر ضد اسلام ناامید شدند؟
باید گفت در امان ماندن دین اسلام از گزند بدخواهان و دین ستیزان تنها به دلیل استمرار رهبری معصوم است.شاید بپرسید: در طول تاریخ همواره حاکمان ستمگر، خلافت امامان معصوم را غصب کرده و آنان را از حق مسلّم شان دور نگاه داشته اند. پس چگونه رهبری معصومین استمرار داشته است؟ پاسخ این است که هر چند حاکمان الهی از حکومت ظاهری ـ مگر در برهه ای کوتاه ـ محروم بودند، ولی دانش آنان همواره در همه ی عرصه ها درخدمت جامعه ی اسلامی قرار داشته است.
هنگامی که کاروان بزرگ مسلمانان از مراسم حج بر می گشتند، پیامبر به فرمان خداوند مأموریت یافت تا در بیابان سوزان غدیر خم،جانشین خود را به مردم معرفی کند. در نظر گرفتن این زمان و مکان به خوبی نشان می دهد که این معرفی تا چه اندازه با اهمیت بوده است. بر همین اساس، رهبری دینی تا پایان دنیا به دست امامان معصوم تداوم یافت و آنان ب تدبیر درست خویش توانستد از شریعت مقدس اسلام پاسداری کنند. با این حرکت الهی،همه بداندیشان و دشمنان دریافتند دیگر توان رویارویی با دین اسلام را ندارند و بدین ترتیب،با استحکام پایه های دین که در پرتو معرفی وصی پیامبر (ص) و جانشین او سامان گرفت،ناامیدی به گروه کافران روی آوری.
آیین اسلام با تلاش های فراوان و خستگی ناپذیر پیامبر خدا (ص)، بالندگی پیدا کرد و به مرحله ای از رشد رسید که صلاحیت ابدی بودن را دارا باشد.این حقیقت با رهبری مستمر و امامت و ولایت امامان معصوم تحقق یافت و جاودانگی شریعت مقدس اسلام را تضمین کرد. به تعبیر زیبای مرحوم علامه طباطبایی : «کامل گردیدن دین از مرحله ی حدوث و تولّدش تحّول یافت و با معرّفی امام به مرحله بقا وجاودانگی رسید.» 4
شأن نزول
مفسران بر این باورندکه این آیه شریفه در شأن امیرالمؤمنین علی (ع) نازل گردیده و به عنوان فراز نهایی پیام وحی فرو فرستاده شده است.5
امام صادق (ع) از پدران بزرگوارش (ع) نقل می کند که پیامبر خدا (ص) فرمودند: روز غدیر خم بهترین عید امّت من است. خداوند در این روز به من دستور داد که برادرم، علی بن ابی طالب را به عنوان پیشوای امّتم برگزینم تا پس از من به وسیله علی (ع) رستگار شوید. خداوند در این روز (غدیر خم)، دین اسلام را کامل ساخت و نعمتش را بر امّت من تمام کرد و به آیین اسلام، دین برگزیده ی خود راضی شد.6
فردی از اصحاب امام صادق (ع) چنین روایت کرده است: به حضور امام ششم (ع) شرفیاب شدم و از او پرسیدم: ای پسر پیامبر! جانم فدایت باد. آیا برای مسلمانان عیدی برتر از عید فطر و عید قربان و روز جمعه و روز عرفه وجود دارد؟
امام فرمود: آری، برترین و ارجمندترین عیدها در پیشگاه خداوند همان روزی است که او دین اسلام را کامل کرد و این آیه را فرستاد : اَلْیوْمَ أکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَ أتْمَمْتُ عَلَیکُمْ نِعْمَتی وَرَضیتُ لَکم الإسْلامَ دین
گفتم: آن روز کدام است؟
امام (ع) فرمود: هرگاه پیامبران بنی اسرائیل می خواستند برای خود وصی و امام برگزینند، آن روز را عید اعلام می کردند. همانا روزی که رسول خدا (ص)، امام علی(ع) را پیشوای مردم قرار داد، دین اسلام کامل گردید و مؤمنان از همه ی نعمت هابرخوردار شدند.
گفتم: آن عید در کدامین روز از روزهای سال قرار دارد؟
امام (ع) فرمود: روزها پس و پیش می شوند. چه بسا عید غدیر خم در روز شنبه یا یکشنبه یا دوشنبه واقع شود.
گفتم: چه عملی در این روز ثواب دارد؟
امام (ع) پاسخ داد: آن روز، روز عبادت و نماز گزاردن و شکر گزاری به درگاه خداوند است که بر شما منّت نهاد و شما ر از ولایت ما اهلبیت بهره مند ساخت7.
نتیجه
ابو سعید خدری و جابر بن عبد اللّه انصاری گفته اند: وقتی این آیه بر پیامبر(ص) نازل شد، آن حضرت فرمودند: الله أکبر! دین کامل شد و نعمت تمام گردید و خدا به پیامبری من و ولایت علی بن ابی طالب پس از من رضایت داد.8
بدین گونه، خورشید ولایت طلوع کرد و با معرفی امیر المؤمنین علی (ع) به عنوان پیشوای مسلمانان در روز عید غدیر خم دین کامل شد.
1.مائده، 3. 2.تفسیر المیزان، ج 5، ص 157.
3.همان، ج 5، ص 168. 4.همان،ج 5، ص 176.
5.کافی، ج 1، ص 289.
قال ابو جعفر(ع):«… کَانَتِ الْوَلایةُ آخِرَ الْفرائِضِ فأنزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ اَلْیوْمَ أکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأتْمَمْتُ عَلَیکُمْ نِعْمَتِی. امام باقر(ع) فرمود:« ولایت، آخرین واجب الهی بود و سپس آیه را فرو فرستاد».
قال أبو جعفر(ع): «یقُولُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ:لاَأُنْزِلُ عَلَیکُمْ بَعْدَ هَذِهِ فَرِیضَةً قَدْ أَکْمَلْتُ لَکُمُ الْفَرائِضَ.»
هم چنین امام باقر(ع) فرموده است: «خداوند متعال فرمود: پس از این واجب ،اجب دیگری نازل نخواهم کرد؛زیر واجبات را کامل کردم.»
6.تفسیر نورالثقلین، ج 1، ص 589.
7. تفسیر فرات کوفی، ج 1، ص 118.
8.بحارالانوار، ج 37، ص 156.

نویسنده : ثارالله | موضوع : شناخت اهل بیت در قرآن


نظرات شما :

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.