server1 server1 server1 server1

آخرین تصاویر فرزندان زهرا

هزار گوهر از گفتار پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم

اهل بیت(ع)

هزار گوهر از گفتار پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم

پدید آورنده : محمود مهدی پور ، صفحه
کتاب شهاب الاخبار، یکی از مجموعه های ارزشمند حدیثی از گفتار کوتاه رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم است که در قرن پنجم هجری توسط قاضی قضاعی مصری (متوفای 454 ق .) تدوین شده است.
این کتاب همراه با شرح فارسی در سال 1342 ش. در تهران با مقدمه و تصحیح و تعلیق میرجلال الدین حسینی ارموی «محدّث» و با حمایت اوقاف وقت در چاپخانه دانشگاه تهران چاپ شده است. مدیر کل اوقاف آن زمان، دکتر علی اکبر شهابی مقدمه ای کوتاه بر کتاب نگاشته و مرحوم محدث ارموی کتاب را همراه با شرح فارسی آن ـ که توسط یکی از عالمان شیعی در قرن هفتم نوشته شده ـ تصحیح و تعلیق و در 376 صفحه منتشر کرده است و در احیای آن از دونسخه از سردار کابلی ـ اعلی اللّه مقامه ـ استفاده کرده است.
محدّث ارموی مطالب مورد نظر خود را با عنوان مقدمه مصحح بیان کرده است و در آغاز، از اهمیت کتاب «شهاب الاخبار» سخن می گوید.
او نظر محدّث نوری را در آغاز می آورد و نویسنده کتاب را چنین معرفی می کند:
«قاضی ابوعبداللّه محمد بن سلامة بن جعفر بن علی بن حکمون مغربی قضاعی محدّث معروف متوفای 454.» و اشاره می کند که این عالم بزرگوار با شیخ طوسی معاصر بوده است.
توسط عالمان شیعه و سنی شرح هایی بر شهاب الاخبار نوشته شده است. از جمله:
1 ـ سید ضیاء الدین فضل اللّه بن علی بن عبداللّه حسنی راوندی شرحی به نام ضوء الشهاب فی شرح الشهاب نوشته است و مجلسی از این شرح بسیار نقل می کند.
2 ـ افضل الدین حسن بن علی بن احمد ماهابادی نیز شرحی بر شهاب داشته است.
3 ـ قطب راوندی نیز شرحی به نام ضیاء الشهاب فی شرح الشهاب نوشته است.
4 ـ ابوالفتوح رازی (حسین بن علی بن محمد خزاعی) نیز شرحی به نام روح الاحباب و روح الالباب فی شرح الشهاب تدوین کرده است.
5 ـ برهان الدین ابوالحارث محمد بن ابی الخیر علی بن ابی سلیمان ظفر حمدانی.
بسیاری از عالمان عامه هم این اثر را شرح و تلخیص و تبویب کرده اند. از جمله:
1. نجم الدین غیطی محمد بن احد اسکندری (متوفای 984 ق.)
2. امام حسن بن محمد صغانی نیز به اصلاح آن پرداخته و آن را کشف الحجاب عن احادیث الشهاب نامیده است و همین شخص کتابی به نام ضوءالشهاب دارد.
3. ابوالمظفر محمد بن اسعد معروف به ابن الحکیم الحنفی (متوفای 567 ق.) شهاب الاخبار را شرح کرده است.
4. شیخ ابراهیم مناوی آن را به طریق شرح مزجی شرح کرده است و آن را رفع النقاب عن کتاب الشهاب نامیده است. لکن امینی شامی گفته است: در ترجمه مناوی که او کتاب شهاب قاضی قضاعی را مرتب کرده و شرح نموده و آن را امعان الطلاب بشرح ترتیب الشهاب نام گذارده است.
ـ حل الشهاب شرحی دیگر بر این کتاب است.
5. ابن وحش محمد بن حسین موصلی نیز به شرح آن پرداخته و این شرح را شیخ ابراهیم بن عبدالرحمن الوادیاشی (متوفای سال 570 ق.) مختصر کرده است. استاد ابوالقاسم بن ابراهیم ورّاق عابی آن را به عنوان شرح مقبول شرح کرده و سیوطی آن را مانند جامع الصغیر خویش مرتب ساخته و به نام اسعاف الطلاب بترتیب الشهاب موسوم داشته است.
مذهب مؤلف
در این که قاضی قضاعی، شیعی است یا شافعی گفت و گوست. و حاجی خلیفه او را شافعی مذهب می داند ولی علامه مجلسی در بحار فرموده: گرچه شهاب الاخبار از مؤلفات عالمان عامه است، لیکن اکثر فقرات آن در خطب و اخبار مرویه از طرق شیعه مذکور است.
قاضی قضاعی کتابی هم به نام دستور الحکم فی مأثور معالم الکلم دارد که هدف وی در آن کتاب گردآوری کلمات امیرالمؤمنین علیه السلام بوده است.
تبصره
البته باید توجه داشت که عالم دیگری به نام شیخ یحیی بحرانی کتابی به نام الشهاب فی الحِکَم و الآداب فی الاحادیث النبویة نوشته که در سال 1322 ق. در تهران به قطع خشتی چاپ شده است. نسخه مخطوطی از این کتاب در کتابخانه محدّث ارموی موجود بوده است.
در هر صورت، کتاب شهاب الاخبار قاضی قضاعی غیر از الشهاب فی الحلم و الآداب است که در سال 1322 ق. چاپ شده است. گرچه موضوع هر دو، کلمات شریف نبوی است و شاید شیخ یحیی بحرانی از قاضی قضاعی الهام گرفته باشد.
شرح فارسی شهاب الاخبار را برخی از ابوالفتوح رازی دانسته اند که محدّث ارموی این نسبت را تأیید نمی کند و شواهدی بر خلاف آن ارائه داده است. در هر حال این مجموعه شامل 794 حدیث است که بر اساس محاسبه جملات نبوی، حدود هزار گوهر آسمانی را در بردارد و شایسته است بارها و بارها منتشر گردد تا امت اسلامی از آن بهره مند شوند.
سیمای محمّد
بیند چو خدا در رخ زیبای محمد     دل سیر نگردد ز تماشای محمد
یزدان صدف کون و مکان خلق نفرمود     الاّ ز پی گوهر والای محمد
چون خواست خدا حُسن رخ خویش ببیند     کرد آینه، آراسته سیمای محمد
جان بخشی اگر معجز عیسی ست عجب نیست     کاو هست کمین بنده شیدای محمد
صد پلّه به بام شرفش مانده که جبریل     ماند عقب از سیر دلارای محمد
از کنگره عرش الهیست فراتر     خاک از شرف پای فلکسای محمد
این معجزه اش بس، که شود زنده جاوید     هر مرده دل از نام فرحزای محمد
سرچشمه انوار الهیست روانش     گنجینه عرفان، دل دانای محمد
سودائی او باشم و سودا ننمایم     با هردو جهان گوهر سودای محمد
در حشر که دست همه کوتاست ز چاره     دست من و دامان تولاّی محمد*
* نشر بصیر؛ بارش نور، ص 85؛ استاد محمد حسین بهجتی (شفق).
فرستنده: از جهرم ـ احمد باقریان

نویسنده : ثارالله | موضوع : کتابشناسی و نرم افزار اهل بیت (ع)


نظرات شما :

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.